Hobiler – Tel Kırma

Ulusal Kültürümüzü yansıtan el sanatlarımızın en güzel örneklerinden olan Bartın yöresine ait gümüş tel kırma işlemesi araştırmalara göre 1890-1900 yılları arası ilk defa görülmüştür. İlk tel kırma işlemesini Bartın’ın Asma mahallesinde oturan katip kızı lakaplı Hatice Ağaçkıran tarafından yapıldığı sanılmaktadır. Bu nedenle tel kırma Bartın işi olarak anılmaktadır.

Tel kırma işleme tekniği ile diğer nakış tekniklerinden çok farklı ve görünüşü itibari ile de göz alıcı bir işleme çeşididir. Kumaş veya tül kasnağa gerilerek özel iğnesi ile işlenir. İplik olarak kullanılan tel işleme sonunda el ile bükülerek kırılır. Bu nedenle tel kırma adını almıştır.

İlk zamanlarda tel kırma çeyiz amacıyla yatak yorgan takımlarına yastık ve kırlentlere gelin bohçasına sünnet çarşaflarına yapılmakta idi. Günümüzde ise fantezi kıyafetlerde küçük ve büyük çantalarda kına örtüleri Mevlit,örtüleri,şal,fular,küçük keseler, aksesuarlarda hatta ayakkabı ve terlikte uygulanmakta. Sayılabilir özellikteki her tür nakış deseni başarı ile uygulanabilir her ne kadar siyah tül tercih ediliyor olsa da değişik renkte kumaş ve tül üzerine gümüş,altın ve bakır tel makaralarla işleme yapılabiliyor. Desenlerin işleyene göre isimlendirilmesi günümüzde de devam etmekte: Kaymaktabağı , bağda gül, asma yaprağı,sarhoşsokağı,mihrap, değirmentaşı,lalezar,çarkıfelek,süpürgeli ve kemerköprü gibi…

Bartın’a özellik katan bu el sanatı hem kamu kurum ve kuruluşlarınca hem de Bartın ’ da yaşayanlar tarafından yaşatılmakta.

orneklerim tel4 Hobiler   Tel Kırma

orneklerim tel3 Hobiler   Tel Kırma

Tel Kırma İşlerken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Eni kalın (enli) kasnak kullanınız. • Germe işlemini mutlaka kasnak bezi ile yapınız. • İğne seçimine dikkat ediniz. • Telin oksitlenmemesi için sıcak ütü kullanmayınız. • Oksitlenen teli gazete kağıdı ile siliniz. • Oksitlenen telleri de ayrı bir renk olarak kullanabileceğiniz için atmayınız. • Kullanılacak teli kırılmaması için iğneye kısa ölçülerde geçiriniz. • Kıvrılan teli tırnakla değil parmak arasında düzeltiniz. • İşleme bittikten sonra tel kırmanızı düz bir yere yayarak, arkasından merdane ile bastırarak ütüleme işlemini yapınız (hamur açar gibi). • Fazla yıkanmayan tel kırmaların temizliği için: Küvete soğuk su içine şampuan dökerek, çitilemeden hafif hareketlerle yıkayıp, yine soğuk su ile durulayınız. Asmadan havlu üzerinde kurutunuz. • Süsleme yaparken kurt, tırtıl, madeni pullar, boncuklar kullanabilirsiniz. • İşleme sonunda artan küçük tellerinizi cam kap içerisinde boncuk, midye ve benzeri ürünler ile vitrininizde süs olarak kullanabilirsiniz. • İşleme boyu kadar telleri keserek bir kap içinde hazır halde bulundurmanız, çalışmanızı kolaylaştıracaktır…